Καθημερινά, στο Μελισσοκομικό Κέντρο Κρήτης ερχόμαστε σε επαφή με μελισσοκόμους οι οποίοι ζητούν απαντήσεις σχετικά με προβλήματα που αν­τιμετωπίζουν κατά την εξάσκηση της μελισσοκομίας στο νησί. Κάνοντας μια αναδρομή στα περασμένα χρόνια, παρατηρούμε ότι η αγωνία των μελισσοκόμων αυξάνεται, η ανάγκη για λύσεις γίνεται πιο επιτακτική, ενώ από την άλλη ο προβληματισμός τους στις απαντήσεις μας πιο έντονος.

Θέλετε η άσχημη οικονομική συγκυρία η οποία πνίγει ολοένα περισσό­τερο όλους μας, θέλετε οι περίεργες καιρικές συνθήκες που επικρατούν τα τελευταία χρόνια στο νησί, ή η πληθώρα των νέων μελισσοκόμων. οι οποίοι σε πολλές περιπτώσεις καταρτίζονται μελισσοκομικά από τις αναρτήσεις στο διαδίκτυο, ή ακόμα και όλα αυτά, μαζί με πολλά ενδεχόμενα άλλα αίτια, έχουν κάνει πολλούς μελισσοκόμους επιφυλακτικούς ή και δύσπιστους απέναντι στις απαντήσεις μας.

Δημιουργείται πολλές φορές σε μας η εντύπωση ότι ο μελισσοκόμος περιμένει να του δώσουμε το μαγικό φάρμακο – χαπάκι για την επίλυση του προβλήματος του, πχ τη βαρρόα που εντόπισε κατακαλόκαιρο, τη νοζεμίαση, που του είπε ο γείτονας ότι έχει, την ανεξήγητη κατάρρευση πληθυσμού, που υποστηρίζει ότι έχει στα πεύκα έχοντας πάει μέλισσα με 8 πλαίσια πληθυσμό και πολλά παρόμοια.

Στις περιπτώσεις λοιπόν, που δεν υπάρχει το έτοιμο χαπάκι, αλλά μιλάμε στο μελισσοκόμο για λανθασμένους χειρισμούς, η δυσπιστία και η αμφισβήτηση είναι ζωγραφισμένη στο πρόσωπο του. Δε μπορώ τότε παρά να θυμηθώ την επιμονή του καθηγητή κ. Λιάκου για τους σωστούς χειρισμούς σε κάθε περίοδο οι οποίοι μπορούν να μας δια­σφαλίσουν την ύπαρξη ενός υγιούς και παραγωγικού μελισσιού.

Όσο και αν σι συνθήκες διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή, στόχος του μελισσοκόμου τους μήνες Νοέμβριο και Δεκέμβριο είναι η ολοκλήρωση του τρύ­γου και η καλή προετοιμασία για ξεχειμώνιασμα των μελισσών. Το δίμηνο αυτό είναι καθοριστικό για την κατάσταση των μελισσών μας όλο το επόμενο έτος.

Ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες και την περιοχή της χώρας τα μελίσσια είτε μπαίνουν σιγά σιγά στο ξεχειμώνιασμα, είτε εκμεταλλεύονται τις φθι­νοπωρινές ανθοφορίες. Στην Κρήτη πολλά μελίσσια έχουν βγει μόλις από τα πεύκα, οπότε η μεταφορά τους σε περιοχές με όψιμη ανθοφορία για γύρη και νέκταρ (χαρουπιά, ρείκη, κουμαριά, πολύκομπο) θεωρείται επιβεβλημένη.

Η εκτροφή νέου γόνου που θα εξασφαλίσει ικανοποιητικά ανανεωμένο πλη­θυσμό μας υπόσχεται αφενός ένα καλό ξεχειμώνιασμα, αφού οι φθινοπω­ρινές μέλισσες είναι ξεκούραστες και νέες και αφετέρου μια γρήγορη ανάπτυξη την άνοιξη.

Για τους μελισσοκόμους που πάνε στα πεύκα το φθινόπωρο και σι οποίοι είναι πάρα πολλοί στο νησί μας, είναι δύσκολη η απόφαση να φύγουν λίγο νωρίτερα χάνοντας μερικά κιλά μέλι. Σε μια χρονιά μάλιστα όπως η φετινή που ο παρατεταμένος καύσωνας του Ιουνίου έκανε ζημιά στον εργάτη και το πεύκο άργησε να δώσει (το άρθρο γράφεται τέλος Αυγούστου και το πεύκο μόλις δείχνει να ξεκινά) φοβόμαστε ότι πολλοί μελισσοκόμοι θα αργήσουν να φύγουν το φθινόπωρο από το δάσος.

Αυτό βέβαια θα καταπονήσει τα με­λίσσια πολύ και θα θέσει σε κίνδυνο την ανασύνταξη τους πριν την έναρξη του χειμώνα, αν και εφόσον οι καιρικές συνθήκες δεν είναι ευνοϊκές και ο χειμώνας πρώιμος για το νησί.

Δεν λυπόμαστε τα αδύναμα μελίσσια, αλλά προβαίνουμε σε συνενώσεις μικρών πληθυσμών. Ακόμα και στο νησί μας που οι καιρικές συνθήκες είναι γενικά καλές το χειμώνα δεν επιτρέπεται να ρισκάρουμε μετρώντας κουτιά μελισσών άδεια. Πληθυσμοί 2-3 πλαισίων απαιτούν συνένωση. Τα μελίσσια αυτά είναι προτιμότερο να συνενώνονται με μελίσσια με νέα βασίλισσα ή ακόμα και με παραφυάδες δυνατές.

Δυστυχώς, οι αρχάριοι και μικροί μελισσοκόμοι του νησιού μας δύσκολο πείθονται σε αυτό, μη μπορώντας να κατανοήσουν ότι ακόμα και αν επιβιώσουν αυτά τα μελίσσια δε θα μπο­ρέσουν να ανταπεξέλθουν την άνοιξη στην εντα­τική εργασία.

Υπάρχουν βέβαια και οι κρύοι χειμώνες, όπως ο περυσινός, που αυτά τα μελίσ­σια πάγωσαν και κατέρρευσαν πολύ νωρίς (και στις παράλιες περιοχές) με την έναρξη του χει­μώνα μην αφήνοντας περιθώρια αμφισβήτησης στη διαδικασία της συνένωσης.

Από την άλλη πλευρά δεν είμαστε άπληστοι. Τρυγάμε το μέλι που περισσεύει, δε καταληστεύουμε τα μελίσσια μας. Το επαναλαμβάνουμε συνεχώς στους μελισσοκόμους μας, αλλά το μέλι είναι γλυκό… Πρέπει να έχουμε στο νου ότι τα μελίσσια χρειάζονται να έχουν γιο καλό ξεχειμώνιασμα 3 πλαίσια μέλι, κατά προτίμηση ανθόμελο, και 1-2 πλαίσια γύρη.

Αυτό βέβαια εξαρτάται από το υψόμετρο της περιοχής και τη δυναμικότητα του πληθυσμού. Καμιά άλλη τροφή πάντως δε μπορεί να αντικαταστήσει το μέλι στο ξεχειμώνιασμα. Τοποθετούμε στο κέντρο τις κηρύθρες με το γόνο, στη συνέχεια τα πλαίσια με τη γύρη και δεξιά και αριστερά τα πλαίσια με μέλι.

Κύριο μέλημά μας αποτελεί. επίσης, το ξεσκαρτάρισμα των κηρυθρών. Δεν αφήνουμε στην κυψέλη κηρύθρες χωρίς πληθυσμούς, αλλά επιδιώκουμε να έχουμε σφιχτά μελίσσια. Άδειες κηρύθρες στην κυ­ψέλη επηρεάζουν αρνητικά τη μελισσόσφαιρα μην επιτρέποντας τη διατήρηση της ιδανικής θερμοκρα­σίας μέσα στην κυψέλη.

Αποθηκεύουμε τις άδειες κηρύθρες τυλιγμένες σε πλαστική μεμβράνη, αφού πριν τις έχουμε βάλει στην κατάψυξη, ώστε να τις προστατεύσουμε από τον κηρόσκωρο.

Μεταφέρουμε τα μελίσσια σε τοποθεσίες κατάλ­ληλες για ξεχειμώνιασμα. Αυτό σημαίνει μέρη απά­νεμα, μη εκτεθειμένα σε βόρειους ανέμους. Επιλέγοντας μελισσοκομείο χωρίς υγρασίες, με νο­τιοανατολική κατεύθυνση, ηλιόλουστο, ξηρό και στε­γνό, διασφαλίζουμε ότι οι μέλισσες μας θα είναι δραστήριες κάθε καλή μέρα του χειμώνα για την απο­μάκρυνση των περιττωμάτων μακριά από την κυψέλη.

Όσο πάμε προς Δεκέμβρη δεν ενοχλούμε τα μελίσσια με άστοχες επιθεωρήσεις. Έχοντας φροντίσει για επαρκή αποθέματα μελιού και γύρης αποφεύγουμε τις επαναλαμβανόμενες επι­θεωρήσεις και σε καμία περίπτωση δε κάνουμε υγρές τροφοδοσίες.

Οι υγρές τροφοδοσίες την περίοδο αυτή δε θα ενισχύσουν τα μελίσσια, αλλά θα συσσωρεύσουν υγρασία στην κυψέλη, κατα­στροφική για τις μέλισσες. Περιοριζόμαστε στη διαπίστωση της κατάστασης των μελισσών μας, ώστε να προβούμε στα αναγκαία μέτρα.

Ανάλογα με την περιοχή που βρίσκεται το με­λισσοκομείο, εφαρμόζεται την περίοδο αυτή ο έλεγχος και η αντιμετώπιση ασθενειών. Όσο πε­ριορίζεται ο γόνος και τα μελίσσια δεν αναπτύσ­σονται είναι η καλύτερη περίοδος να εφαρμό­σουμε θεραπεία για τη βαρρόα. Για τα εγκεκριμένα φάρμακα που πρέπει να χρησιμο­ποιηθούν να τηρούνται ακριβώς οι οδηγίες χρή­σης.

Σε καμία περίπτωση δε μπορούμε να μπούμε στη λογική μη εγκεκριμένων σκευασμάτων διακινδυνεύοντας και χάνοντας την περίοδο θερα­πειών. Σε εμάς βέβαια στην Κρήτη οι καλές και­ρικές συνθήκες δεν ευνοούν συνήθως τους μήνες αυτούς το ξεγόνιααμα των μελισσών. Κα­νείς όμως δε μπορεί να μας διαβεβαιώσει για αυτές, κάτι που επιβεβαιώθηκε πολλάκις τα τε­λευταία χρόνια και με δυσμενή αποτελέσματα για τη μελισσοκομία του νησιού.

Για το λόγο αυτό επι­βάλλεται ο μελισσοκόμος να έχει σαφή εικόνα της κατάστασης στο δικό του μελισσοκομείο και να εφαρμόζει θεραπεία για τη βαρρόα όταν ο ίδιος έχει το λιγότερο γόνο και όχι ο γείτονας ή ο συνάδελφος στο μελισσοκομικό blog σε μια άλλη περιοχή της χώρας.

Πολύ καλά αποτελέσματα έχουμε με τη χρήση του οξαλικού οξέος. Πέρα από την καλή του τιμή, ελκυστική τη περίοδο αυτή της ένδειας χρημάτων, αποτελεί ένα βιολογικό σκεύασμα, εύκολο και ασφαλές στη χρήση.

Στα βόρεια της χώρας που έχουμε πραγματικό ξεγό- νιααμα η σωστή εφαρμογή είναι πολύ αποτελε­σματική. Παρόλα αυτά και στα νότια, όπως στο νησί μας, η εφαρμογή του διένυδρου οξαλικού οξέος στην περίοδο που έχουμε το λιγότερο δυ­νατό γόνο. π.χ. επιστρέφοντας από τα πεύκα, μετά από μια καλή κακοκαιρία, έχοντας ανέβει σε υψηλό υψόμετρο, στα ορεινά του νησιού, η θερα­πεία με οξαλικό για τη βαρρόα αποβαίνει πολύ αποτελεσματική.

Βέβαια, ο μελισσοκόμος δε πρέπει να ξεχνά ότι ο Δεκέμβριος είναι ο μήνας των Χριστουγέν­νων και παραδοσιακά ο μήνας του μελιού.

Η κα­τανάλωση του αυξάνει την περίοδο αυτή, ενώ και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης λόγω και του Φε­στιβάλ Μελιού προβάλλουν θέματα σχετικά με τη μελισσοκομία. Καλό είναι να το εκμεταλλευτεί ο παραγωγός, ώστε να διαθέσει το προϊόν του, αλλά και να ενημερώσει το καταναλωτικό κοινό για τη σημασία της μελισσοκομίας, διαφημίζοντας πα­ράλληλα και τα άλλα προϊόντα της κυψέλης (γύρη. βασιλικό πολτό, πρόπολη. δηλητήριο).

Παρότι δεν είναι χειρισμός που εφαρμόζεται στην κυψέλη, θεωρούμε ότι είναι απαραίτητος φθινοπωρινός χειρισμός που πρέπει να υιοθετη­θεί από όλους τους μελισσοκόμους. Αναφερόμαστε στην προμήθεια και φύτευση μελισσοκομικών φυτών στην ευρύτερη περιοχή δραστηριότητας μας.

Παρά την παρακμή τους. τα δασικά φυτώρια που λειτουργούν στην επικράτεια της χώρας δια­θέτουν φυτά σε πολύ καλές τιμές.

Απευθυνθείτε σε αυτά και ενημερωθείτε για την απαραίτητη αίτηση που πρέπει να συμπληρώσετε και γενικότερα για τη διαδικασία που προβλέπεται. Ευαισθητοποιείστε συλλόγους, συ­νεταιρισμούς, κοινότητες, ομάδες παρέμβασης της περιοχής σας, ιδιώτες για τη σημασία της δενδροφύτευσης, όχι μόνο για τη μελισσοκομία, αλλά και την ύπαρξη μας.

Αποτελέσετε εσείς το παράδειγμα που θα ακολουθήσουν οι υπόλοιποι για την φύτευση και προστασία των φυτών που θα προμηθευτείτε για ένα πιο όμορφο, πιο υγιές και πιο παραγωγικό οικοσύστημα.

Έχοντας εφαρμόσει τα παραπάνω ο μελισσοκόμος μπορεί να αφήσει τις μέλισσες να ξεχειμωνιάσουν και να χωθεί στην αποθήκη του.

Το συρμάτωμα των πλαισίων, η επιδιόρθωση και η απολύμανση των παλιών ή ελαττωματικών κυψελών, το βάψιμο των καινούριων και ο καθαρισμός των μελισσοκομικών εργαλείων είναι κάποιες από τις δουλειές που πρέπει να γίνουν το διάστημα που ακολουθεί. Το διάβασμα και ο προγραμματισμός για τη χρονιά που ακο­λουθεί θα γεμίσουν τον επιπλέον χρόνο του παραγωγού

Εν κατακλείδι, η σημασία των εποχιακών χειρισμών στη μελισσοκομία δε πρέπει να αμφισβητείται. Οι τοπικές συνθήκες και οι μεταβαλλόμενες και­ρικές συνθήκες μπορεί να καθορίζουν τις παρεμβάσεις που θα πρέπει να κάνει ο μελισσοκόμος στο δικό του μελισσοκομείο μια δεδομένη χρονική στιγμή, δεν επιτρέπουν όμως την παρέκκλιση από τους βασικούς εποχιακούς χειρισμούς.

Οι μήνες Νο­έμβριος και Δεκέμβριος είναι καθοριστικοί συν­δέοντας δυο παραγωγι­κές περιόδους, ενώ θέτουν τις προϋποθέσεις για μια σωστή διαχείμαση που θα διασφαλίσει μια καλή καινούρια μελισσοκομική χρονιά.

Κερδίστε έκπτωση 15%

Αφήστε τα στοιχεία και κερδίστε το ΔΩΡΟ σας!

Ευχαριστούμε για την εγγραφή.

Κερδίστε έκπτωση 15% & δείτε το VIDEO

Αφήστε τα στοιχεία και κερδίστε το ΔΩΡΟ σας!

Ευχαριστούμε για την εγγραφή.

Κερδίστε eBOOK

Αφήστε τα στοιχεία και κερδίστε το eBook με συμβουλές και λύσεις για τη μελισσοκομία!

Ευχαριστούμε για την εγγραφή.

Κερδίστε έκπτωση 15%

Αφήστε τα στοιχεία και κερδίστε το ΔΩΡΟ σας!

Ευχαριστούμε για την εγγραφή.

Κερδίστε έκπτωση 15%

Αφήστε τα στοιχεία και κερδίστε το ΔΩΡΟ σας!

Ευχαριστούμε για την εγγραφή.

Κερδίστε έκπτωση 15%

Αφήστε τα στοιχεία και κερδίστε το ΔΩΡΟ σας!

Ευχαριστούμε για την εγγραφή.

Κερδίστε έκπτωση 15%

Αφήστε τα στοιχεία και κερδίστε το ΔΩΡΟ σας!

Ευχαριστούμε για την εγγραφή.

Μπείτε στη λίστα μας για Ενημερώσεις!

Εγγραφείτε στη λίστα μας για ενημερώσεις και νέα προϊόντα της εταιρίας μας.

Ευχαριστούμε για την εγγραφή!